Als alles goed gaat, waarom zou je dan een stresstest doen?

Een organisatie die goed functioneert, heeft meestal geen aanleiding om zichzelf fundamenteel ter discussie te stellen. Maar wat gebeurt er als de omstandigheden buiten de organisatie veranderen?

Stel, uw organisatie draait op dit moment goed. De medewerkers zijn tevreden, het ziekteverzuim is laag, de dienstverlening wordt gewaardeerd en financieel is de organisatie gezond.

Er is dus weinig reden om u zorgen te maken. En ja, er gaan dingen veranderen, maar dat zal niet acuut aan de orde zijn. Nog tijd genoeg om dan te handelen. Toch kan het goed zijn om een scenarioanalyse te doen en te onderzoeken wat er gebeurt als omstandigheden veranderen. Niet omdat er een probleem is, maar omdat ontwikkelingen die impact hebben zich in de praktijk soms onverwacht of sneller aandienen dan voorzien. Het is daarom nooit te vroeg om daar rekening mee te houden en scenario’s gereed te hebben.

Toen destijds de 3D-printer in opkomst was, stelde ik een directie de vraag welke gevolgen dat zou kunnen hebben. Ik werd nog net niet de kamer uitgelachen. Hun diensten hadden daar niets van te vrezen, zeker niet op korte termijn en al helemaal niet de komende decennia. Een jaar later verloor het bedrijf orders als gevolg van de opkomst van 3D-printing.

Dat is zomaar een voorbeeld, maar er kan veel veranderen. Personeel wordt schaars, er worden andere competenties gevraagd dan uw medewerkers kunnen bieden, subsidies vallen weg of Europese regelgeving wordt gewijzigd.

Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een belangrijke subsidie met 20% daalt? Welke keuzes moeten dan worden gemaakt en welke dienstverlening komt onder druk te staan? Kunnen we personeel behouden, omscholen of werven? Wie neemt daarover de besluiten? Hoe snel kunnen we bijsturen? En waar zittenafhankelijkheden die we nu nauwelijks zien?

Misschien blijkt dat de organisatie financieel de eersteklap prima kan opvangen. Maar de combinatie van minder inkomsten, moeilijker personeel kunnen vinden én een veranderende manier van dienstverlening kan ervoor zorgen dat de continuïteit op langere termijn wel degelijk onder druk komt te staan.

Er is nog geen crisis. Er is wél nieuwe informatie over de robuustheid van de organisatie. Of misschien blijkt uit de stresstest juist dat de organisatie verrassend robuust is. Ook dat is waardevolle informatie.

Een stresstest is derhalve waardevol.

Juist als alles goed gaat, is het makkelijker om zo’n gesprek te voeren. Niet vanuit crisis of angst, maar vanuit rust de vraagstellen: hoe sterk zijn we eigenlijk als de omstandigheden veranderen?

Onderzoeken hoe sterk je bent terwijl het nog goed gaat, is óók een vorm van goed leiderschap.

‍

‍

‍

‍